Życiorys śp. ks. prał. Stanisława Orzechowskiego
Ks. Stanisław Orzechowski Orzech przez 56 lat był kapłanem archidiecezji wrocławskiej, z czego przez 54 lata służył kolejnym pokoleniom studentów jako duszpasterz akademicki DA „Wawrzyny”. Pielgrzym, wybitny kaznodzieja, uwielbiany rekolekcjonista i ceniony spowiednik. Kapłan, którego świadectwo życia pociągnęło wielu młodych mężczyzn do pójścia za głosem powołania – wśród nich bp Andrzeja Siemieniewskiego.
Zmarł, po długiej chorobie, 19 maja 2021 r. o godzinie 12.42 w wieku 81 lat.
POCHODZENIE
Urodził się 7 listopada 1939 r. w Wielkopolsce, gmina Kobylin powiat Krotoszyn, jako syn Stanisława i Franciszki z d. Robakowskiej. W 1958 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu, święcenia kapłańskie przyjął 28 czerwca 1964 r. z rąk abp. Bolesława Kominka. W latach 1964-1967 pracował jako wikariusz w parafii św. Barbary w Nowej Rudzie-Drogosławiu. W latach 1968-1972 odbył studia pedagogiczne na KUL-u. Tytuł licencjata teologii pastoralnej otrzymał na podstawie pracy pt. „Przygotowanie do małżeństwa młodzieży akademickiej”.
WROCŁAW I DA WAWRZYNY
W 1967 r. został duszpasterzem akademickim w DA „Wawrzyny” przy ul. Bujwida we Wrocławiu. Jednocześnie pełnił też funkcję wikariusza i katechety w parafii pw. św. Wawrzyńca, na terenie której działa duszpasterstwo studentów. Od 1977 r. współorganizator wykładów o zakazanej historii Polski, dwa lata później inicjator uczestnictwa duszpasterstwa akademickiego we wrocławskich Tygodniach Kultury Chrześcijańskiej. Jako duszpasterz akademicki był inspiracją dla duszpasterzy w całej Polsce. Zaangażowany w formację sumień młodych ludzi dużo uwagi poświęcał przygotowaniu do założenia rodziny. Korzystając z naukowego zaplecza, które wyniósł ze słuchania wykładów Karola Wojtyły, zainicjował powstanie tzw. Dialogów narzeczeńskich, które nazwał „kursem antymałżeńskim”. W formacji kładł duży nacisk na pracę – umysłową i fizyczną. Benedyktyńska „ora et labora” była jedną z jego ulubionych reguł duchowych.
SEMINARIUM
W latach 1972-88 był wykładowcą teologii pastoralnej Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu i spowiednikiem alumnów. Od 1971 r. do 1999 r. zaangażowany w prace Archidiecezjalnej Poradni Rodzinnej przy Duszpasterstwie Rodzin Pod Czwórką we Wrocławiu, gdzie systematycznie pełnił dyżury.
OPOZYCJA
Już w latach 70. zaangażował się w pomoc prześladowanym przez władzę działaczom opozycyjnym. Wielokrotnie karany grzywnami przez kolegia ds. wykroczeń, a w latach 1981-1989 wielokrotnie przesłuchiwany. 29 sierpnia 1980 r. celebrował Mszę św. w Zajezdni Autobusowej nr VII MPK we Wrocławiu. Od września tego roku był kapelanem wrocławskiej „Solidarności”, uczestniczył też w ogólnopolskiej głodówce kolejarzy w Lokomotywowni PKP Wrocław Główny. Po 13 grudnia 1981 r. w siedzibie DA „Wawrzyny” przechowywał resztki sprzętu i materiałów poligraficznych, organizował i przywoził do Wrocławia mięso dla rodzin internowanych, wspierał i doradzał działaczom wrocławskiej opozycji. W latach 1981-1990 z jego inicjatywy w każdy czwartek odprawiano Msze za Ojczyznę.
PIELGRZYMKA
Od 1979 r. był organizatorem i Głównym Przewodnikiem Pieszej Wrocławskiej Pielgrzymki do Sanktuarium św. Jadwigi w Trzebnicy, a od 1981 r. na Jasną Górę oraz studenckich pielgrzymek na Ślężę. Pielgrzymowanie było jednym z najważniejszych sposobów, w jaki oddawał cześć Panu Bogu.
FUNKCJE
Przez 56 lat kapłaństwa pełnił zadania i funkcje: Diecezjalnego Duszpasterza Ludzi Pracy, Duszpasterza Kolejarzy, Duszpasterza Rodzin Katyńskich, Diecezjalnego Koordynatora Nowych Ruchów Religijnych i Stowarzyszeń, Diecezjalnego Koordynatora Katolickiej Odnowy Wiary w Duchu Świętym, Duszpasterza Dolnośląskiej Rodziny Katyńskiej we Wrocławiu.
DZIAŁANIA
Wygłosił setki homilii, konferencji i nauk rekolekcyjnych w Polsce i za granicą, m.in. w Londynie, Wiedniu, Oslo, Glasgow i Edynburgu. Jego biografia i nietuzinkowe przepowiadanie doczekało się wielu opracowań prasowych i książek, m.in. ks. Aleksandra Radeckiego, Violetty Nowakowskiej i Agnieszki Bugały. W Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego pod opieką prof. Jana Miodka powstały prace naukowe na temat języka jego homilii. W 2020 r. Magdalena Piejko i Damian Żurawski zrealizowali film dokumentalny pt. „Orzech. Zawsze chciałem być z ludźmi”. Dokument otrzymał główną nagrodę „Złoty Opornik” w kategorii „Polski film dokumentalny” na Festiwalu Filmów Historycznych Niepokorni Niezłomni Wyklęci w Gdyni.
NAGRODY I ODZNACZENIA
Uhonorowany m.in.:
Nagrodą Polcul Foundation (przed 1990)
Nagrodą Kolegium Rektorów Wrocławia i Opola (1997)
Srebrnym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (2004)
Nagrodą Wrocławia (2005)
Medalem Wdzięczności KZ NSZZ „Solidarność” Zakładu Przewozów Regionalnych –Wrocław (2005)
Medalem „Zawsze Solidarni” (2005)
Medalem Tygodnika Katolickiego „Niedziela” Mater Verbi (2005)
Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006)
Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006)
Tytułem Honorowego Obywatela Wrocławia (2015)
Tytułem Honorowego Obywatela Dolnego Śląska (2018)
14 września 2005 r. zajął trzecie miejsce w plebiscycie Gazety Wyborczej „Wrocławianin Naszych Czasów”
Prezydent RP Andrzej Duda nadał pośmiertnie ks. prałatowi Stanisławowi Orzechowskiemu KRZYŻ KOMANDORSKI ORDERU ODRODZENIA POLSKI za wybitne zasługi w pracy duszpasterskiej i działalności społecznej.